Etholiadau Seneddol Yr Alban

Y system bleidleisio

Y System Aelod Ychwanegol (cyfuniad o’r cyntaf i’r felin a rhestr gaeëdig - cynrychiolaeth gyfrannol).

I bwy rwyf yn pleidleisio?

Mae gennych chi ddwy bleidlais: un ar gyfer Aelod etholaethol Senedd Yr Alban, ac un ar gyfer saith Aelod rhanbarthol Senedd yr Alban dros eich rhanbarth chi o’r Alban.

Sut i bleidleisio?

Darllenwch y cyfarwyddiadau ar gyfer cwblhau’r papur pleidleisio’n ofalus bob amser, hyd yn oed os ydych chi wedi pleidleisio o’r blaen.

Mae gennych chi ddwy bleidlais, mae gan y papur pleidleisio ddwy golofn, un ar gyfer eich pleidlais etholaethol ac un ar gyfer eich pleidlais ranbarthol. Mae rhaid i chi roi X (croes) ym mhob un o’r colofnau.

Pleidlais yw’r golofn chwith ar gyfer plaid neu ymgeisydd annibynnol sy’n cystadlu ar gyfer y saith sedd ranbarthol ar gyfer eich rhanbarth chi o’r Alban. Mae’r papur pleidleisio’n rhestru pleidiau gwleidyddol ac ymgeiswyr annibynnol.

Yn syml, rhowch X (croes) wrth ymyl yr ymgeisydd yr hoffech chi bleidleisio drosto/drosti.

Pleidlais yw’r golofn dde ar gyfer Aelod etholaethol Senedd Yr Alban. Mae’r papur pleidleisio’n rhestru enw pob ymgeisydd, ynghŷd ag enw eu plaid, a logo’r blaid.

Yn syml, rhowch X (croes) wrth ymyl yr ymgeisydd yr hoffech chi bleidleisio drosto/drosti.

Ar yr un pryd, efallai y gofynnir i chi bleidleisio ar bapur pleidleisio arall ar gyfer eich cynghorwyr lleol (am fwy o wybodaeth, gwelwch yr adran Etholiadau llywodraeth leol yn Yr Alban)

Os ydych chi’n gwneud camgymeriad, gallwch chi ofyn i'r staff pleidleisio i roi papur pleidleisio arall i chi.

Efallai y byddwch chi hefyd yn pleidleisio mewn etholiadau eraill ar yr un diwrnod.

Pwy sy’n cael eu hethol?

Mae 53 o etholaethau, ac mae pob un yn cael eu cynrychioli gan un Aelod o Senedd Yr Alban. Yr ymgeisydd sydd yn derbyn y mwyaf o bleidleisiau sy’n cael eu hethol ym mhob etholaeth; nid oes angen iddyn nhw gael mwy na hanner o’r pleidleisiau a fwriwyd. Os oes pleidleisiau cyfartal, dewisir

ymgeisydd drwy dynnu ar hap (h.y. dull dewis ar hap fel taflu ceiniog neu dynnu enw allan o het).

Mae hefyd 8 rhanbarth, ac mae pob un yn ethol 7 Aelod rhanbarthol o Senedd Yr Alban. O ganlyniad, mae 56 o seddi rhanbarthol; dyfarnir y seddi hyn drwy ddefnyddio system cwota. Y cwota yw cyfanswm nifer y seddi a dderbynnir gan blaid neu ymgeisydd annibynnol, wedi eu rhannu gyda nifer y seddi (etholaethol neu ranbarthol) sydd eisoes wedi eu hennill yn yr ardal honno + 1.

Felly, ar gyfer plaid heb seddi, caiff nifer y pleidleisiau a dderbyniwyd eu rhannu gydag un, ac mae felly’n aros yr un fath. Os oes gan y blaid un sedd yn barod, caiff nifer y pleidleisiau eu rhannu gyda dau, os oes ganddi ddwy sedd, cant eu rhannu gyda thri, ac yn y blaen.

Mae hyn yn golygu'r mwyaf o seddi yr ydych chi wedi ennill yn barod, y mwyaf anodd ydyw i gael seddi ychwanegol, felly mae dyraniad y seddi ar y cyfan yn fwy cyfraneddol i nifer y pleidleisiau a dderbyniwyd. Mae nifer y seddi sydd gan bob plaid yn cynnwys unrhyw seddi etholaethol a enillwyd yn y rhanbarth hwnnw ac unrhyw seddi rhanbarthol a ddyfarnwyd yn barod.

Mae’r sedd gyntaf y mae plaid yn ennill yn cael ei roi i’r person cyntaf ar y rhestr, mae’r ail sedd yn mynd i’r ail berson, ac yn y blaen, nes bod y blaid unai heb ennill mwy o seddi neu wedi rhedeg allan o enwau ar y rhestr. Trinnir ymgeisydd annibynnol fel pe bai ef neu hi yn blaid gyda dim ond un enw ar y rhestr.